“Ndikimet e rrugės Durrės-Merdare nė raportet e Kosovės me Shqipėrinė”
 

Shkruan: Nora Ahmetaj

 

“Para 15 vitesh tė udhetoje brenda Shqipėrisė ishte sikur te ecje neper fer”, citohet te kete thene nje poet nga Kukesi te cilit i duhej te kalonte permes kufirit me Kosoven qe te shkonte ne shtepi.
Kjo nuk qendron me. Shqiperia ka bere nje bum te madh ekonomik keto vitet e fundit dhe ka arrite qe nje perqindje te madhe te popullates te nxjerre nga varferia ekstreme. Autostrada ne ndertim e siper, parashihet te jete e gjate 234 KM dhe do te lidhe tash per tash dy shtetet me te varfera ne Evope.

Para se te fillonte ndertimi i autostrades, vozitja normale nga Kosova ne Shqiperi dhe anasjelltas nuk merrte me shume se shtate ore udhe poqese vozitej ngadele deri me 50 km/h. Megjithate, kete vere pritet qe kosovaret ne rend te pare, e mepastaj edhe fqinjet tjere te bejne nje invazion te madh ne bregdein piktoresk te Shqiperise, sidomos ate ne pjesen jugore. ‘Rruga e Kosoves’ siē quhet autostrada shqiptare nga Durresi deri ne Morine te Kukesit, duke pėrfshire edhe tunelin me tė gjate ne Ballkan prej 5.5 kilometrave, pritet tė kryhet brenda afateve tė percaktuara me pare, diku ne qershor te vitit 2009, mu atehere kur sezoni turistik veror eshte ne vlug. Gjithashtu pritet qe deri ne fund te vitit 2009 te perfundohet edhe tuneli tjeter, dhe Kosovaret pritet te kene qasje ne bregdetin e Durresit per me pak se 4 ore vozitje nga Prishtina, e ndoshta edhe me pak nga Pzrizreni.

Sipas analizave te Bankes Boterore dhe Komisionit Evropian, dhe duke marre parasysh shpejtesine e zhvillimit te Shqiperise keto vitet e fundit, parashihet qe Shqiperia te perjetoje nje rritje te madhe zhvillimi ne pese vitet e ardhshme, dhe konsiderohet te jete njera nder shtetet me atraktive per investime te jashtme ne fushen e investimit ne prona dhe konstrukcione ndertimore.
'Vendi gjindet ne nje faze te re te zhvillimit te pronėn e patundshmerise, dhe do te jete nje treg atraktiv prej tri-deri pase vitet e ardhshme’ vleresojne ekspertet nderkombetare.
Nga hapja e kufirit edhe rritja e tregut pritet te ngritet nga 4 -7 milion € ne vit, qe do te thote shume per ngritjen e ekonomise se dy shteteve si dhe forcimin e maredhenive ekonomike dhe gjeostrategjike ne rajon.
Qe nga perfundimi i konfliktit te Kosoves 1998-99, me qindra-mijera turiste nga Kosova kane kaluar alpet e vjetra te Shqiperise per te zbarkuar ne plazhet e virgjera te jugut, duke i sjelle buxhetit te shtetit te Shqiperise nje fitim prej 350 million euros apo (470 million $) ne vit.
Projekti i ndertimit te autostrates, projekt ky me i madhi ndonjehere qe qeverite e Shqiperise kane pase qe nga themelimi i shtetit, do te perforcoje edhe me shume lidhjet edhe ashtu vellazerore te dy shteteve dhe popujve, dhe do te beje edhe me te kalueshem kufijte jo vetem per qindra-mijera kosovare qe do te kalojne pushimet atje, por atyre do tu ipet edhe mundesia e punesimit sezonal.

Po kete vit, qe nga 1 maji deri mė 30 tetor tė kėtij viti aplikohet regjimi i lehtesuar i kalimit kufitar ndermjet Republikes se Kosoves dhe Republikes se Shqiperise. Por jo vetem Kosova do te kete perparesi, edhe banoret maqedonas dhe shqiptare te Maqedonise dhe shtetasit e Serbise e te Malit te Zi do te perfitojne shume ne nje te ardhme te afert.

Perforcimi i kontakteve mes njerezve paraqet nje perfitim konkret dhe substancial per permiresimin e jeteses dhe qasjen drejte integrimeve evropiane per gjithe qytetaret e Ballkanit perendimor. Ashtu si edhe me konceptin ekonomik te CEFTA-s, shtetet e Ballkanit perendimor do duhej te punonin edhe ne liberalizimin e vizave per shtetasit e ketij rajoni, ne menyre qe komunikimi mes njerezve te behej pa pengesa, dhe me kalimin e kohes, kjo do tu ndihmonte njerezve ne kuptimin e mirefillte te permiresimit te kushteve te jeteses, tejkalimit te problemeve nacionale dhe perqafimit te nje vizoni per nje te ardhme te perbashket si teresi, ne Bashkesine e madhe Europiane. Hapja e kufijve gjithashtu do te kontribuonte ne kuptimtin e ndersjelle dhe te mirefillte mes njerezve te gjetjes se zgjidhjeve per temat qe prekin interesat e perbashketa te popujve te Ballkanit si energjia, transporti, tregtia, turizmi etj.
Turizmi ne vecanti do ti ndihmonte vendeve te Ballkanit perendimor qe te promovonin rritjen e investimeve dhe krijimin e puneve qofte sezonale apo atyre me te qendrushme. Zhvillimi i mundesive per gjenerimin e te ardhurave eshte prioritet i te gjitha vendeve ne rajon, dhe askund tjeter me mire dhe me lehte nuk do te mund te gjindej hapsira per nje potentical te tille te krijimit te puneve se ne sferen e turizmit.
Kosova dhe Shqiperia kane shume pune per te bere ne krijimin e nje ekonomie te qendrueshme, lufitmin e korupsionit dhe krimit te organizuar, trafikimit te qenieve njerezore dhe shume dukurive tjera negative.

Por ndertimi i rruges se re dhe integrimi edhe me i shpejte i popujve te te dy shteteve ne planin afatmesem dhe afatgjate do te kete efekt te madh pozitiv ne zhvillimin ekonomik qe ne menyre direkte lidhet me krijimin e vendeve te reja te punes, rritjen e bizneseve dhe te te ardhurave, si dhe flukin me te madh te investitoreve rajonale dhe globale.
Kjo ne nje menyre do te behet edhe synim strategjik per perpilimin e politikave strategjike per vendim-marresit ne te dyja anet e kufirit



2009-05-03


[1]Retrieved from website:  http://www.reuters.com/article/worldNews/idUSL261003820070628
[2] Retrieved from website: http://www.propertywire.com/news/europe/albania-property-boom-expected-in-next-five-years-20080517990.html