Ajo çka po ndodh në Kosovë, e pjesërisht edhe në Bosnjë, me bllokimin e rrugëve, integrimeve, komunikimit mes njerëzve, qoftë në kuptimin real apo figurativ të fjalës, tregon jo vetëm një synim antihistorik të qeveritarëve serbë, por edhe një synim për të forcuar korridoret strategjike që ideologjikisht e mbajnë Serbinë dominuese në regjion dhe të mbështetur në boshtin pansllav dhe panortodoks, duke frenuar kështu integrimet në të gjitha drejtimet e tjera.

Kjo tashmë është e perceptuar krejtësisht qartë nga qarqet analitike dhe vendimmarrëse perëndimore. Duke e shikuar me vëmendje strategjinë serbe për infrastrukturën në dhjetëvjeçarin e ardhshëm dalin në pah krejt qartë synimet e tyre për të dominuar në regjion edhe në shekullin XXI.

Ky vetvetiu nuk do të ishte një aktivitet i jashtëligjshëm dhe jashtëcivilizues sikur të mos ishte edhe veprimtaria destruktive për të penguar integrimin kontinental të fqinjëve dhe për të dëmtuar interesat e tyre të ligjshme. Korridoret e tjera në kontinuitet ishin dhe vazhdojnë të mbeten objekt i destruksionit serb.

Traseja e korridorit panevropian: Salzburg (A) - Lubjanë (SLO) - Zagreb (Cro) - Beograd (SRB) – Nish (SRB) – Shkup (MK) - Veles (MK) - Selanik (GR) i dha rëndësi strategjike jo vetëm portit të Selanikut, por edhe vendeve nëpër të cilat kalonte ky korridor, njëri nga të dy krahët e të cilit vazhdonte deri në Stamboll.

Për të potencuar rëndësinë që i jepnin këtij korridori, vlen të përmenden edhe projektet qysh nga koha e ish-Jugosllavisë, kur planifikoheshin edhe vazhdimi i korridorit të tashëm nr. 7 (korridori ujor i Danubit) duke e bërë të lundrueshëm lumin Morava dhe përmes një kanali ujor për ta lidhur atë me Vardarin.

Qeveria e Serbisë, këtë linjë strategjike, e ka futur në prioritetet e veta, bashkë me të ashtuquajturin koridori 11, që ndjek trasenë pak a shumë të hekurudhës Beograd-Tivar, me dallim se kjo parashihet të vazhdojë deri në Temishvar të Rumanisë dhe mbase edhe deri në Bukuresht. Kjo do të lidhte interesat e bizneseve italiane, serbe dhe rumune, ku do të gjenin interesin e tyre dhjetëra mijëra kompani.

Derisa për korridorin e dhjetë interesimi i investuesve dhe përkrahja politike është më e gjerë, edhe për korridorin e 11-të, të quajtur kështu ende jozyrtarisht, është shprehur një interesim i caktuar i komunitetit të biznesit italian dhe atij rumun, të dyja këto vende të bashkimit evropian, te të cilat ka gatishmëri të përkrahet ky projekt dhe këtë emër ta marrë edhe zyrtarisht.

Ruajtja e rëndësisë së portit të Tivarit ruan po ashtu edhe në vijë politike e ideologjike edhe linjën panortodokse: Mal i Zi- Serbi-Rumani-Rusi. Kjo linjë pak a shumë ndiqet edhe nga boshti i korridorit 10-të i cili prej Beogradi, nëpër Shkup kalon në Selanik, të tria këto vende ortodokse, të cilat përkundrejt problemeve politike dhe religjioze që i kanë mund të gjejnë interes integrimi në drejtime pak a shumë antievropiane.

Korridoret 7,8, 10, 11, Korridori Durrës-Nish, paraqesin jo vetëm numra dhe emra të rrugëve rajonale, të cilat shterojnë buxhetet nacionale të vendeve iniciuese, por edhe paraqesin mundësi fitimi për kompani globale e rajonale. Bechtel-Enka është vetëm njëra nga këto.

Kjo një herë, përpos biznesit që është interes i kompanive të mëdha prej Amerike deri në Kinë, paraqet nevojën elementare për të zgjeruar fytin e ngushtë infrastrukturor i cili Ballkanin, përkatësisht vendet e Ballkanit, i devalvonte në kuptimin gjeopolitik. Këto projekte pak a shumë i marrin për ekzekutim ata që kanë fuqi financiare për t’i mbështetur ato, kështu që përparësi gjithnjë kanë treguar kompanitë turke dhe madje edhe kineze prapa të cilave qëndrojnë banka të fuqishme.

Aferat lokale janë kryesisht fshehje e zyrtarëve të korruptuar lokalë para korporatave globale. Rreth 5 miliardë euro për rrugën dhe 4 miliardë e 600 milionë euro për hekurudhën, është vlera e punimeve qe parashihen vetëm për korridorin 11 i cili do të lidhë Beogradin me portin e Tivarit. Sigurimi i këtyre mjeteve gjithsesi paraqet problem për Serbinë, përderisa korridori i 10 ka ecur më lehtë dhe më mirë.

Por ndërtimi i rrugëve paraqet edhe strategji për të krijuar përparësi në luftën ekonomike dhe luftën për dominim në Ballkan. Portet e Tivarit, Durrësit, Selanikut me ndërtimin e këtyre rrugëve fitojnë ose humbin në rëndësi, si fiton apo humb edhe turizmi, ekonomia apo siguria e këtyre vendeve.

Ajo që nga vendet e Ballkanit shihet si garë, dhe si arsye për luftëra, nga strategët globalë, shihet si potencial integrues dhe si mekanizëm i baraspeshimit të fuqisë në regjion, ku boshti “ortodoks” Beograd-Tivar dhe Beograd-Selanik do të priten dhe do të lidhen në mes nga Autostrada Durrës-Merdar, e cila pastaj pas tejkalimit të problemeve Kosovë-Serbi do të lidhej po ashtu në nyjën e korridorit 10-të në Nish me çka Serbia jugore dhe Bullgaria perëndimore do të fitonte dalje në deti, përkatësisht do të realizonte në mënyrë të pranueshme ëndrrën për të dalë në Adriatik nëpër rrugën më të shkurtër.

Maqedonia Veriore, e cila po ashtu përbën pjesën e zhvilluar të këtij vendi, po ashtu me lidhjet magjistrale përmes Tetovës-Prizrenit do të fitojë qasjen e vet në det. Magjistralja Prishtinë-Shkup dhe projekti tjetër i quajtur “Rruga e Arbërit” do të lidhin edhe Maqedoninë veriore dhe lindore me këtë trase.

Në këtë drejtim korridori i 8 ishte zgjidhja më optimale e cila ende nuk po merr dinamikën dhe përmasat e dëshiruara. Destruksionet serbe, greke dhe pansllave, qoftë në qendrat e vendimmarrjes, qoftë me financuesit, rreth korridorit strategjik nr. 8, tregojnë shumë qartë për luftën e ashpër për koridore. Arsyet e shumë zhvillimeve në fakt i gjejmë shumë më tepër jashtë miteve dhe retorikës agresive të ideologëve nacionalistë apo religjiozë në Ballkan.

Duket se formula që i shpjegon proceset në Ballkan, përpos arsyeve qytetëruese, është ajo e cila mbështet pohimin se çdo zhvillim në këto hapësira ndjek rrugët e energjisë dhe linjat infrastrukturore qoftë ekonomike, politike, ushtarake, teknologjike, etj.

Derisa linjat energjetike rajonale kontrolloheshin nga lobi energjetik serb, me asistencë të grupeve më të vogla nëpër vendet e Ballkanit, në plan global, infrastruktura e naftë dhe gazit natyror, qoftë ajo e kompanive anglo-amerikane apo atyre ruse, diktojnë rrugët, diktojnë edhe aleancat.